ကီၢ်ရ့ၣ်မုာ်ြတီၤသုးက့(5)တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အ လံာ်ဘိး ဘၣ်ရၤလီၤ ဒုးသ့ၣ်ညါ

တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤအံၤ မ့ၢ်၀ဲ၀ဲၤကျိၤတဘိလၢပခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ် စၢဖှိၣ် ကရၢသူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤပာ်လီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ.၀ဲၤကျိၤအံၤအိၣ်၀ဲဒီး တၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်(Constitution) ဒီးတၢ်မၤကျဲသနူ(Policy)တဖၣ်န့ၣ်လီၤ(Constitution)မ့ၢ်ဂ့ၤ(Policy)မ့ၢ်ဂ့ၤလၢဆၢကတီၢ်တၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်တၢ်လဲလိာ်မၤဂ့ၤထီၣ် က့ၤအီၤကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒ် အလီၢ်အိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ၀ဲၤကျိၤ အတၢ်ပၢဆှၢသူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤအသး ၀ဲၤကျိၤတၢ်ပၢဆှၢဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤသးအံၤစးထီၣ်အသးလၢလီၢ်ခၢၣ်သးပတီၢ်/ကီၢ်ရ့ၣ်ပတီၢ်/ကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ်ဒီးကရူၢ်ဒူသ၀ရီပတီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

၀ဲၤကျိၤတၢ်ပညိၣ် ၀ဲၤကျိၤအံၤအိၣ်ဒီးအတၢ်ပညိၣ်လၢအမ့ၢ်၀ဲ
1. ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ကိးဂၤဒဲးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ခွဲးယာ်ဒ်ြကၢး၀ဲဘၣ်၀ဲအသိး
2. ပှၤကိးဂၤဒဲးကသ့နၢ်ပၢၢ်ဒီးဟံးမူဒါလၢနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲတၢ်အိၣ် ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဒ်တၢ် သ့တၤလၣ်အိၣ် ဒီးအီၤအသိးန့ၣ်လီၤ.တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်
3. ဒုးအိၣ်ထီၣ်ပှၤမၤတၢ်ဂံၢ်ဘါဒီးမၤသ့ထီၣ်တၢ်ဟံးမူဒါတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤ
4. ကဟုကယာ်ကူစါယါဘျါကွၢ်ထွဲပှၤဆါလၢအဘၣ်ကျိၤဘၣ်ကျဲ
5. ဟ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢကသ့ဟံးလီၤက့ၤနီၢ်က စၢ်ဒၣ်၀ဲမူဒါအဂီၢ်

1. ဒုးအိၣ်ထီၣ်ပှၤမၤတၢ်ဂံၢ်ဘါဒီးမၤသ့ထီၣ်တၢ်ဟံးမူဒါတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ် တနံၣ်တဘျီဟ့ၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်မၤလိဃုာ်ဒီး ဃုန့ၢ်တၢ်ဟံးမူဒါ တီခိၣ်ရိၣ်မဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအတၢ် သ့တၢ်ဘၣ်တၢ်မၤလိတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ထုးထံတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢဒူသ၀ီတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဟး လီၢ်လၢ တၢ်ဃူးတၢ်ဃၢ်နုာ်တသ့

2. ကဟုကယာ်ကူစါယါဘျါကွၢ်ထွဲပှၤဆါလၢအဘၣ်ကျိၤဘၣ်ကျဲအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ

1. တၢ်ဆီလီၤတၢ်ကူစါယါဘျါဒၢး အိၣ်၀ဲဒီးအတၢ်ဘျၢလၢကသံၣ်ဒၢးတဖျၢၣ်ကမျၢၢ်နီၣ်ဂံၢ်က ဘၣ်မ့ၢ် ၃၀၀၀ - ၅၀၀၀ ဂၤ အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်ကူစါယါဘျါတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအကလုာ်ကလုာ် လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဆါလၢအမၤ ညီနုၢ်အသးအါတဖၣ် ဟ့ၣ်ဃုာ်တၢ်သ့ၣ်ညါ နၢ်ပၢၢ်ဘၣ် ဃးနီၢ်ကစၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ကအိၣ်အဂီၢ်ဘၣ်မၤဒ်လဲၣ်ကဟုကယာ်မၤဂ့ၤထီၣ်မိၢ်ဒီးဖိဆံးထၢဖှိၣ်က့ၤစရီပတီၢ်နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးဒီးပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ

2. တၢ်ဆီလီၤထၢၣ်၀ံချၢ အတၢ်ဘျၢမ့ၢ်၀ဲကမျၢၢ်နီၣ်ဂံၢ် ၁၅၀၀ - ၃၀၀၀ ဂၤ
တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်ဟး၀့ၤ၀ီၤကူစါယါဘျါပှၤဆူးပှၤဆါဒီးကဟုကယာ်ကွၢ်ထွဲပှၤဆူးပှၤဆါ
ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တၢ်ကဆှဲကဆှီဒီးနီၢ်တဂၤတၢ်ကဆှဲကဆှီမၤဂ့ၤ ထီၣ်တၢ်ကဟုကယာ်မိၢ်ဒီးဖိဆံးလၢကမျၢၢ်ကျါထၢဖှိၣ်က့ၤစရီပတီၢ်ဒီးဆှၢထီၣ်က့ၤတၢ်ပာ်ဖျါ

6. ထၢၣ်၀ံချၢတအိၣ်အလီၢ်ဒီးဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆါကဲထီၣ်အဂီၢ်တၢ်ပာ်လီၤဃာ်ဆူၣ်ချ့ဟး၀့ၤ၀ီၤတၢ်ရဲၣ် တၢ်ကျဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ- ကွၢ်ထွဲပှၤဆူးပှၤဆါ ထၢဖှိၣ်တၢ်ကစီၣ် ဆှၢထီၣ်တၢ်ပာ်ဖျါ ခီဖျိဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ
တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအဖီခိၣ်ပ၀ဲကီၢ်ရ့ၣ်မုာ်ြတီၤသုးက့(5) ဟီၣ်က၀ီၤပူၤပဆီလၤပာ် လီၤတၢ်အိၣ် ဆူၣ်အိၣ်ချ့လီၢ်ဒံးအမ့ၢ် ကသံၣ်ဒၢး(17)ဖျၢၣ်ထၢၣ်၀ံချၢ(9) ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢပဟီၣ်က၀ီၤအဂီၢ်ဆူၣ် ချ့တၢ်မၤလီၢ်လၢတၢ်ဆီလီၤပာ်လီၤအီၤတဖၣ်ဒ်သိးတၢ်ဖံးတၢ်မၤကတုၤလီၤထီၣ်ဘးဂ့ၤဂ့ၤအဂီၢ်တၢ်ပာ်လီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလီၤဆီဒ်အမ့ၢ်

1. Immunization ကသံၣ်ြတီဃာ်တၢ်ဆါလၢလာ်တဖၣ်
TB MMR
DPTသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်မၤတခါအံၤတၢ်မၤအီၤလၢကသံၣ်ဒၢးလၢဟံန့ၢ်ဖီၣ်၀းတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

2. TB Contro Program
3. MalariaControl ဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢကသံၣ်ဒၢးကိးဖျၢၣ်ဒဲးဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးထၢၣ်၀ံချၢတဖၣ်
ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ
4 .Filaria Control
5. 6 monthly Deworming and Vit A Feeding to children ages under 12
6. Nutritional Diet for under 5 ages children တဖၣ်န့ၣ်လီၤ .

7. ဟ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢကသ့ဟံးလီၤက့ၤနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲမူဒါအဂီၢ်

တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်
1. တၢ်ထုးထံတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ
2. တၢ်တ့တၢ်ဟးလီၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ
3. ဟ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူထံဖိကီၢ်
4. ဖိကမျၢၢ်လၢကသ့ဟံးလီၤက့ၤနီၢ်က စၢ်ဒၣ်၀ဲမူဒါအဂီၢ်.
ခီဖျိလၢပအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်အံၤအဃိပှၤတဂၤလၢ်လၢ်တဖုတကရၢလၢ်လၢ်မ့ၢ်ဟဲနုာ် လီၤဟူးဂဲၤဘၣ်ထွဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂ့ၢ်န့ၣ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်ဆူၣ်ချ့/ ကီၢ်ဆၣ်ဆူၣ်ချ့ဒီးဒူသ၀ီဆူၣ်ချ့တၢ်မၤလီၢ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဂၤအိၣ်ဒ်သိးသုတကဲထီၣ်ဆူၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢကမျၢၢ်အဂီၢ်တဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပပှၤကလုာ်ကညီဖိကအိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်မ့ၢ်သးအိၣ်မၤ၈့ၤထီၣ်သကိးကညီဖိတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့လၢကီၢ်ရ့ၣ်မုာ်ြတီၤသုးက့(5)အ
ပူၤန့ၣ်ဆဲးကျိးဒီးဟံးန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကရၢကရိ(မ့)ကီၢ်ဆၣ်ဆူၣ်ချ့မ့တမ့ၢ်အစှၤကတၢၢ်ဆူၣ်
ချ့တၢ်မၤလီၢ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဂၤတက့ၢ်.ပတၢ်ပာ်သးအံၤမ့ၢ်၀ဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်မၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသုတဒီကထၢအသးဒီးဟ့ၣ်
ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.လၢ ကီၢ်ရ့ၣ်မုာ်ြတီၤသုးက့(5) တၢ်အိၣ်ဆူၣ် အိၣ်ချ့အပှၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်

စီၤလါဆၢ
၀ဲၤကျိၤခိၣ်
ဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ